T S 10 của NGƯỜI CHỦ TRƯƠNG

 (tháng 3 năm 2007)

 

 

CHỈ LÀ CHIÊM BAO

  

Mấy ngày Tết đă qua. Những lăng xăng rộn ràng của báo chí, hội chợ và sạp hoa đă lắng dịu, nhường chỗ cho những sinh hoạt b́nh thường, thật b́nh thường. Nhưng ngàn hoa nội cỏ hăy c̣n tươi thắm rực rỡ dưới nắng xuân ấm áp. Và đâu đó, trong khi hoa hăy c̣n trên cành th́ vẫn liên tục diễn ra những xung đột, xâu xé nhau, giữa những lư tưởng, chính nghĩa, quan điểm, lập trường chính trị hay tôn giáo. Những dị-đồng sinh ra bè phái và thành kiến. Những thắng-bại sinh ra kiêu hănh và đố kỵ. Những được-mất sinh ra đắc chí và thù hận. Nhỏ nhoi sinh ra tầm thường. Tầm thường sinh ra cay đắng và tàn hại nhau. Bom nổ vung văi những xác người trong sự đổ vụn của gạch ngói. Khói lửa ngút trời dường như chưa đủ để bày tỏ mối hờn căm và sự hăng say chém giết… Và đâu đó, trên những tờ báo và những diễn đàn ngôn luận liên mạng, người ta tranh căi, tung ném vào nhau những ngôn từ và ư tưởng nhơ bẩn, thấp kém, ngoa ngụy, man trá để cố t́nh d́m chết danh dự kẻ khác, chứng minh ‘chính nghĩa’ của ḿnh và phe phái của ḿnh…

Nhân loại ở thế kỷ 21 tự hào với nền văn minh khoa học kỹ thuật, nhưng thực tế nhăn tiền chỉ cho thấy thế giới hôm nay là cả một hành tinh ngập tràn thống hận, cuồng tín, cố chấp, và đầy tính khủng bố. Người ta thích đe dọa nhau, hăm hại nhau hơn là sự vỗ về ban phát hạnh phúc. Nhà văn hóa đánh mất phẩm cách văn hóa. Nhà chính trị chỉ biết đặc quyền và đặc lợi cá nhân phe đảng. Người hô hào cho dân chủ tự do th́ ôm chặt quan điểm độc đoán và thế đứng độc quyền độc tôn của ḿnh. Nhà tôn giáo th́ lại bỏ quên vai tṛ lănh đạo tinh thần để vui say với quang vinh hào nhoáng của những thành tựu chính trị thế tục…

Một thế giới như thế, càng lúc càng bộc lộ rơ tính chất đảo điên và huyễn ảo mà kinh Phật thường nhắc đến. Nhưng con người, ngay cả những người con Phật chúng ta, vẫn thường không nh́n nhận bản chất không thực ấy của cuộc đời, hoặc biết nhưng cố t́nh lăng quên, bám chặt vào chính cái huyễn ảo ấy để tồn tại, nuôi lớn những phiền năo, và tiếp tục gieo rắc khổ đau, oán kết cho ḿnh, cho người, cho cuộc trầm luân dằng dặc qua-lại, đi-về trong biển lớn sinh tử.

“Tất cả các pháp hữu vi đều như chiêm bao mộng mị, như tṛ huyễn thuật, như bọt nước trôi, như bóng lồng sương, như hạt sương sớm, như ánh chớp ban chiều…”

Lời của kinh Kim Cương đọc lên mỗi ngày, nghe như tiếng thơ ru êm những lần khổ nạn, nghe như sấm nổ vang trời giữa đêm dài mờ mịt u mê. Lời kinh cứu lấy ai những đêm lang thang t́m nơi ẩn trú. Lời kinh cứu lấy ai trong những ngày dài nơi lao tù khổ nhục. Lời kinh cứu lấy ai trong cơn đói khát, vật vờ trên biển nước mênh mông. Lời kinh cứu lấy ai khi đời gán cho gánh nặng oan ức và những lời nguyền nghiệt ngă. Lời kinh cứu lấy ai trong những cơn tủi nhục, khốn cùng, bế tắc, không c̣n lối nào để đi… Những oan kết, oan nghiệt, oan ức, oan khiên, tích lũy từ nhiều đời và nhiều người, như sức nặng của núi lớn đè lên phận người bé nhỏ, nếu không nhờ câu kinh thơ mộng và thượng thừa kia th́ làm sao có thể vươn ḿnh đứng dậy!

Khổ đau, oán hận kết thành những ấn tượng nặng nề gieo vào đất tâm. Ấn tượng phả hơi thở nóng bừng vào đời sống, và đôi khi ảo hiện trong những giấc mộng mịt mùng, để rồi chính ta, trong đêm dài u u minh minh, đă phải một ḿnh đối đầu với trùng trùng ách nạn, và ngay cả phải đối diện với thần chết. Trong ảo thời và ảo cảnh ấy, tất cả đều như thật. Không ai có thể can thiệp hay cứu giúp. Chỉ có ta, đơn thân lẻ bóng, mặt đối mặt với nguy nan, bất trắc, đớn đau và thống khổ. Lối thoát duy nhất trong lúc ấy là tự đánh thức ḿnh ra khỏi cơn mộng hăi hùng. Thức dậy, thức dậy mau, đây chỉ là giấc mộng, không phải là sự thực! Giật ḿnh tỉnh giấc rồi, chẳng thấy đâu là điều hiểm nguy ách nạn, chẳng thấy ai là kẻ làm ḿnh hoảng sợ hay oán ghét. Nỗi vui mừng thoát nạn thoát khổ cũng chỉ một thoáng khởi lên, rồi qua đi; v́ trên thực tế, cũng chẳng có ǵ phải vui mừng với khổ nạn không thực và sự thoát nạn không thực.

Hạnh phúc cũng đến và đi trong thể điệu mơ màng chiêm bao như thế. Chúng rất thực, và cũng rất ảo. Đắm ḿnh trong khổ đau huyễn hóa hay trong hạnh phúc mộng ảo, đều là thể cách mê mờ rất buồn cười của chúng ta khi đi qua cuộc đời này.

 

“Thế gian ly sinh diệt

Do như hư không hoa

Trí bất đắc hữu vô

Nhi hưng đại bi tâm.” (kinh Lăng Già)

Thực chất của thế gian, vốn vượt khỏi hiện tượng của sinh-diệt, c̣n-mất; bởi v́ tướng sinh-diệt, c̣n-mất cũng chỉ là hoa đốm giữa hư không.

Quán sát thâm sâu về bản chất của thế gian như vậy bằng trí tuệ giác ngộ siêu việt lên trên có-không và tất cả các tướng đối đăi, từ đó, phát khởi ḷng thương vô hạn đối với chúng sinh, với cuộc đời.

Nếu trí không vượt ngoài có-không, th́ ḷng thương và mọi hoạt dụng nhằm cứu khổ ban vui, tranh đấu cho nhân quyền, vận động cho dân chủ, tu nhân tích đức, tu đạo, hành đạo, hoằng pháp, giáo dục, từ thiện xă hội… đều chỉ là những tṛ chơi ma thuật của trường mộng vô minh.

 

Nắng lên cao. Hoa cỏ nghiêng ḿnh theo gió sớm.  Gió từ phương đông làm lung lay những nhánh bạch đàn ở vườn trước và khua rộn tiếng phong linh ở vườn sau. Dấu hiệu của mùa xuân sắp qua đi. Xuân đến, hoa nở; xuân đi, hoa sẽ tàn. Vận hành tự nhiên ấy là vận hành của sinh-diệt, của biến thiên vô thường, mà cũng là minh chứng cho sự hiện hữu một ḍng tiếp nối luân lưu bất tận của thế gian. Tiếp nối của những đối đăi, nhị nguyên. Sinh và diệt. Có và không. Dơ và sạch. Tăng và giảm. Đoạn và thường. Sinh-tử và niết-bàn. Khổ đau và hạnh phúc. Ḍng tiếp nối luân lưu bất tận ấy, nói một cách tiếp cận hơn, ḍng sông đời ấy, dù rằng cưu mang tất cả những hương thơm hay mùi thối, sen thơm hay rác rưởi, lục b́nh hay gỗ mục… vẫn chỉ là sự chảy trôi của một giấc chiêm bao.

 

 Midway City, ngày 01 tháng 3 năm 2007

Vĩnh Hảo

 

 

Trở lại