THƯ SỐ 8 của NGƯỜI CHỦ TRƯƠNG

 (tháng 01 năm 2007)

 

 
 

HƯƠNG VỊ XUÂN

 

TẢN MẠN CUỐI NĂM, ĐẦU NĂM

Những ngày cuối năm dương lịch, cũng nhằm vào dịp lễ Giáng sinh, thiên hạ thật rộn ràng, nô nức. Các thương xá và siêu thị tràn ngập khách hàng. Hoa trái, bánh kẹo, quần áo, mỹ phẩm, đồ gia dụng và đủ loại hàng hóa tranh nhau khoe sắc, khoe hương, khoe mỹ vị. Thiệp Giáng sinh và năm mới bán đắt hơn hết, dù rằng thiệp điện tử (e-card) khá phổ biến hiện nay đă làm giảm đi một số lượng lớn thiệp giấy và phong b́. Giấy gói quà, nơ xanh nơ đỏ, cũng là những thứ mà ai cũng cần đến trong mùa lễ cuối năm, đầu năm.

Tại sao phải mua sắm và tặng quà nhiều đến thế? Có những gia đ́nh mở quà tặng từ nửa đêm 24, hoặc rạng ngày 25/12 cho đến bảy, tám giờ, thậm chí đến giờ ăn trưa của ngày Giáng sinh mới hết quà! Quà chất một núi, dưới gốc cây thông trang trí đèn hoa rực rỡ; không đủ chỗ, phải để tràn lan hoặc sắp thành từng lớp dọc theo tường. Để biểu lộ t́nh cảm và ân nghĩa gia đ́nh, ông-bà, cha-mẹ, anh-chị-em, t́nh cảm đôi lứa, t́nh đồng nghiệp, đồng đạo, đồng môn, đồng hương, hàng xóm láng giềng, ông đưa thư, người hốt rác, người giữ trẻ, người dọn vệ sinh văn pḥng… mỗi người phải tốn biết bao là quà cáp và thiệp chúc, giấy gói, thời gian suy tính ngẫm nghĩ (xem ai là người đáng tặng quà, ai là người đă tặng quà ḿnh năm trước, ai có thể là người sẽ tặng quà ḿnh năm nay), đắn đo ghi chú (người này thích hợp món quà nào, tốn bao nhiêu tiền cho quà tặng người này, người kia), rồi thời gian mua sắm, gói quà, xếp hàng bưu điện để gửi, lái xe đến tận nhà hay sở làm để trao… Công ty UPS cho biết hàng năm nhận chuyển trên 70 triệu gói hàng. Đó chỉ là quà hàng qua một công ty trong nước Mỹ, chưa kể nhiều công ty chuyển hàng khác, và nhất là bưu điện, của Mỹ và của các nước khác, hẳn nhiên là nhiều gấp năm cho đến gấp mười lần hơn. Và đă có một số trường hợp giá trị món quà không bằng phí tổn gửi đi. Ôi chao! Chỉ là tặng quà nhau thôi mà thật là tốn kém thời gian, tiền bạc và tâm trí.

Trong ư nghĩa biểu lộ t́nh thương và niềm tri ân giữa người với người, giữa cá nhân với gia đ́nh và xă hội, sự trao tặng quà quả là một mỹ tục quư hóa. Nhưng khi sự trao tặng đi đến chỗ tính toán, đổi chác, so đo, có qua có lại mới toại ḷng nhau, th́ mỹ tục sẽ trở thành hũ tục mà nếu hời hợt vô t́nh, sẽ không sao nhận biết. Đừng bao giờ cho rằng sự việc ǵ xảy ra ở xứ sở văn minh đều là văn minh. Văn minh, nếu được xem như là cao điểm thành tựu của con người và xă hội trong ḍng văn hóa của họ, th́ văn minh đó, trong thế giới hiện đại, phải là nền văn minh t́nh người. Chỗ cao tột của con người vạn đại chính là thương yêu và mang lại hạnh phúc cho nhau, không kể màu da, tôn giáo, chủng tộc, xứ sở.

Có những quà tặng thừa thăi, bồi đắp thêm cho những vật dụng đă có rồi. Có những quà tặng không biết phải đặt ở đâu v́ trong nhà không c̣n chỗ chứa hay trang trí. Có những quà tặng không biết sẽ dùng vào việc ǵ và lúc nào sẽ dùng đến. Có những quà tặng áo quần nhận rồi cứ để nguyên trong hộp v́ không c̣n chỗ để treo trong tủ áo.

Trong khi đó, có những người, những gia đ́nh, những làng xă, những đất nước nghèo đói hăy c̣n thiếu ăn, thiếu mặc, không đủ ấm mùa đông, không đủ mát mùa hè, không có trường để học, không có sách vở báo chí, không có tiện nghi gia dụng… không có tất cả những ǵ mà những người sung túc dư dả hả hê ‘bóc và lột’ từng gói giấy màu trang trọng lịch sự để đón nhận những món quà bất ngờ.

Như thế, 3 tỉ người  (nếu không dám chắc là 5 tỉ) tạm ngưng không tặng quà cho nhau (vào cuối năm, đầu năm, Tết tây và Tết ta) mà dành tiền tặng quà hay ĺ x́ đó để tặng cho người đói nghèo, th́ ít ra có thể cứu sống 100 triệu người trong ba tháng, thậm chí trong ṿng một năm, hai năm, ba năm! Con số phỏng chừng này là dựa vào lời kêu gọi của một tổ chức từ thiện xă hội: “chỉ cần một đô la của bạn thôi, có thể cứu đói cho một trẻ em ở châu Phi trong một tuần!”

Nhưng điều “nếu” này, chắc chắn là không thực hiện được. Người ta có nhiều lư do để làm ngơ trước những điều cần làm và những điều không xảy ra trước mắt. Ư của thượng đế đă an bài như thế. Nghiệp riêng và nghiệp chung của con người và đất nước này, đất nước kia, là như thế.

Kỹ thuật điện tử hiện đại có thể nối kết con người trên thế giới gần lại với nhau, thấy rơ nhau hơn. Người bên Âu thấy người bên Á; kẻ bên Á biết người bên Phi… Nhưng ở những bộ lạc hoặc làng xă hoang sơ, nghèo đói, lấy phương tiện ǵ để mà nối kết với thế giới bên ngoài? Mà thấy biết nhau nhưng không hiểu và không thương nhau th́ thấy biết để làm ǵ! Những kẻ đói nghèo có cần thấy biết sự ăn sung mặc sướng, thừa mứa phủ phê của những người giàu có chăng?

Đặt vấn đề như vậy vào những ngày đầu năm có lẽ sẽ làm mất hứng và giảm đi ư vị xuân của nhiều người, trong đó có người viết, người đọc. Nhưng xét cho cùng, ḷng thương cảm hay nỗi xót xa đối với con người và cuộc đời cũng là một trong muôn ngàn hương vị mùa xuân.

Trước vẻ phong quang xán lạn của đất trời, khi cỏ cây đâm chồi nẩy lộc, khi nắng ấm chan ḥa reo vui trên những ngả đường thôn quê và phố thị, khi ḷng người hân hoan tở mở như sẵn sàng tiếp nhận sinh quang của hy vọng và tin yêu trong mùa mới, th́ việc trải ḷng ḿnh ra đối với những nỗi đời bất hạnh, nghèo khó, tủi nhục, bất an, tù hăm… cũng là một món quà cao đẹp của mùa xuân. Món quà ấy, ai cũng có sẵn, có thể mang ra bất cứ lúc nào. Món quà ấy không cần phải gói, mà cần phải mở; không cần gửi đi, mà chỉ cần khơi dậy; không cần trao đổi, chỉ cần trang trải; không cần tính toán, chỉ cần cảm thông; không cần đối diện, chỉ cần thương yêu. Món quà ấy cũng không cần phải dùng đến phương tiện truyền thông kỹ thuật hiện đại, v́ nó nối kết con người trên hành tinh này bằng sợi dây thiêng liêng của ḷng thương yêu không bến hạn.

Mỗi người chúng ta, luôn sẵn sàng một món quà như thế: luôn tin yêu và hy vọng, ước mong người nghèo đói có đủ cơm ăn áo mặc, kẻ tù đày được trả tự do, trẻ em khắp nơi đều được đến trường, người già neo đơn được chăm sóc chu đáo, kẻ bệnh tật được thuốc chữa thầy hay, người không bức hiếp người, xă hội công bằng, đất nước phồn vinh no ấm.

Luôn tin yêu và hy vọng như thế th́ khi việc đến, mỗi người tự biết phải làm ǵ. Băng giá hay ấm cúng chỉ là do đóng hay mở. Đóng lại là mùa đông, mở ra là mùa xuân. Hương vị xuân, theo ư nghĩa đó, không phải chỉ lan tỏa theo thời tiết, mà hiển hiện trong từng phút giây thực tại.

Ở một không gian nhỏ, nơi bàn viết có cửa sổ mở ra hiên sau với những nhánh phong lan phơi ḿnh trong nắng sớm, ḷng không tân toan vướng bận. Chỉ thương một nỗi nhân sinh khổ lụy vô thường.

Nguyện cầu nhân gian khắp chốn vui đón một mùa xuân trường cửu bất diệt.

 

Midway City, ngày 01 tháng 01 năm 2007

Vĩnh Hảo

 

 

Trở lại