TẠP GHI

Trang chnhThơ  |  Văn  |  Tc phẩm  |  ọc thơ  Nhạc chọn lọc  |  Trang Phật gio  |  Lin lạc

horizontal rule

 

 

 

TRẦM TƯ BN VỞ KỊCH ĐỜI

Thư ta soạn số 48, thng 11.2015

 

 

Does the flap of a butterflys wings in Brazil set off a tornado in Texas?

Edward Lorenz

 

 

Tất cả cửa ra vo v cửa sổ mặt trước của những căn nh trong xm ny đều hướng về sn vườn chung. Nhiều loại hoa được trồng trong cc bồn st với cửa sổ của mỗi nh; cn ngoi sn chơi th chỉ c cc loại cy c tn lớn tạo bng mt, vươn ln từ những vm cỏ xanh mướt. Hoa nơi cc bồn cng cộng thường l những loi hoa khng cần chăm sc nhiều. Chng thường khng hương sắc, cho nn cũng hiếm khi thấy bướm bay lượn trong khu vực nầy. Bướm chỉ vờn quanh ở vườn sau của nh ring, nơi c những loi hoa ngọt ngo hương mật.

Sau giờ tan trường vo mỗi chiều, trẻ con trong xm thường tập trung nơi vườn cỏ, chơi đủ tr. Khng gian tĩnh mịch của người lớn mau chng nhường lại cho sn chơi huyn no của tuổi thơ.

Bọn trẻ by tr lc no cũng ồn o. Đua xe đạp, xe hẩy (scooter), ko co, ct bắt, trốn tm, v ngay cả tr chơi chiến tranh bằng đao kiếm nhựa hay sng đạn giả

Thế giới của người lớn, của phụ huynh, cng với sch bo, phim ảnh, vi tnh, cũng như cc mạng truyền thng đ đưa ra những hnh ảnh, m thanh, tưởng, l tưởng, v.v cho con nt noi gương, bắt chước. Chng m phỏng v thực tập những hiện thực (hay giấc mơ) của người lớn qua những tr chơi. Tr chơi của con gi th hiền lnh, biểu lộ sự chia sẻ, chăm sc, lm đẹp (cho mnh hay cho người); tr chơi của con trai th hầu như lc no cũng c đua tranh, thắng-bại. Chơi đa với nhau cũng c khi dẫn đến tranh ci, la ht inh ỏi, c khi khc trn cả nước mắt nước mũi, hoặc giận hờn nhau, thề khng thm chơi với nhau nữa nhưng rồi nh ai nấy về, ăn no ngủ kỹ, ngy mai cũng sp lại như chưa hề c chuyện g xảy ra ngy trước. Những mn chơi v cc vai tr lại ti diễn, v khi chơi, cũng chơi rất thật, rất tận tnh. Người lớn quan st sẽ buồn cười, khng hiểu tại sao con nt lại c thể ci cọ om sm hoặc khc cười v những tr chơi!

Người lớn cho rằng họ khng như vậy. Họ lm tất cả với lng thực, thực, v tất cả đều l thực đối với họ: tranh ginh với nhau địa vị, quyền lợi, danh vọng, từ cấp độ nhỏ đến tầm mức lớn, từ gia đnh đến x hội, rồi quốc gia, quốc tế, tạo nn những mu thuẫn, xung đột, v tệ hại nhất: chiến tranh! Trẻ thơ khng sao hiểu được người lớn, v khng cần biết người lớn lm g. C biết chăng th chỉ thấy rằng người lớn như đang tranh ci v ginh giật nhau những mn đồ giả trong một vở kịch.

Nhưng điều khc nhau giữa tr chơi con nt v những vở kịch của người lớn, l d sớm hay muộn, trẻ con cũng biết rằng những g chng lm, vai tr g chng đng, đều l tr chơi, l giả; trong khi người lớn th mải m trong những tấn tuồng của mnh, hưởng thụ v cảm nhận những hạnh phc, khổ đau như thật.

Để c hạnh phc cho mnh, người ta qun bẵng đi những thiệt thi, tổn hại v khổ đau của kẻ khc. Đến khi khổ đau, mất mt, th on trch, đổ lỗi cho tha nhn. (Thi độ ny khng biết nn gọi l của trẻ con hay của người trưởng thnh?)

Tc động của nhn-quả th ai cũng biết, nhưng t người tin rằng con bướm đập cnh nơi vườn hoa sau nh lại c thể gp phần ảnh hưởng đến sng thần biển đng.

Khng chim nghiệm v chứng minh được tc động của trng trng nhn duyn trong đời sống v vũ trụ bao la, người ta dễ đi vo qun lng, khng nhớ rằng mnh đang sống trong giấc mộng di của v minh v ảo tưởng. Đn nhận cho mnh hay gy tạo khổ đau cho kẻ khc cũng đều pht xuất từ sự lng qun nầy.

Điều cần thức l chng ta nn lm g khi bước vo v ra khỏi những vở kịch cuộc đời. Thực hay mộng, khởi sự hay chấm dứt, đều c m hưởng của n; khng thể hời hợt thờ ơ mi như con nt by tr được.

 

Thực ra, con bướm vẫy cnh xập xe giữa đồng hoa xun, hay khp cnh lặng lẽ trn ngọn cỏ đầu thu, đều c tc động no đ trong đời sống v hạn nầy. Hoa thơm, cỏ biếc, người vui hơn, c khi khng phải v hm nay nh c khch phương xa đến viếng, m c thể v tiếng n đa của trẻ thơ đu đ, phương ty hay phương đng, hồn nhin cất ln từ những khung trời đổ nt.

Vĩnh Hảo

 

 

 

 

TRỞ VỀ TRANG THƯ TA SOẠN CHNH PHP

 

 

horizontal rule